Domain Terimleri Rehberi: Bilinmesi Gereken 20 Temel Kavram

Domain dünyasına yeni girenlerin en çok zorlandığı konulardan biri, teknik terimlerin ne anlama geldiğini hızlıca kavrayabilmek oluyor. Bu rehberde domain işlemlerinde sık geçen 20 temel kavramı kısa, net ve forumda referans alınabilecek biçimde toparladım.

Domain dünyasında en sık geçen terimler​

1 Domain name​

Domain name, yani alan adı, bir sitenin internette görünen adresidir. IP numaraları yerine akılda kalıcı isimler kullanılmasını sağlar.

2 Domain registration​

Boşta olan bir alan adının kayıt firması üzerinden tescil edilmesi işlemidir. Günlük dilde "satın alma" denir ama teknik olarak kayıt işlemi yapılır.

3 Registry​

Bir uzantının merkezî kayıt operatörüdür. Örneğin bazı uzantıların teknik yönetimi bu yapı tarafından yürütülür.

4 Registrar​

Kullanıcılara domain kaydı, yenileme ve transfer hizmeti sunan yetkili aracı firmadır. Domain işlemlerini genelde bu şirketler üzerinden yaparız.

5 Registration fee (reg fee)​

Alan adının kayıt ücretidir. Domain değerleme konuşmalarında bazen "yalnızca kayıt ücreti eder" anlamında da kullanılır.

6 Domain transfer​

Bir alan adının mevcut kayıt firmasından başka bir registrara taşınmasıdır. Domain sahibi, kurallar elverdiği sürece hizmet sağlayıcısını değiştirebilir.

7 EPP code / Authorization code​

Transfer sırasında gerekli olan güvenlik kodudur. Bu kod olmadan çoğu uzantıda domain taşıma işlemi tamamlanmaz.

8 WHOIS​

Bir alan adının kayıt durumu, kayıt firması, oluşturulma tarihi, bitiş tarihi ve bazı teknik bilgilerini gösteren sorgu sistemidir. Gizlilik açık değilse iletişim bilgileri de burada yer alabilir.

9 WHOIS privacy​

Alan adı sahibinin iletişim bilgilerinin herkese açık görünmesini engelleyen gizlilik hizmetidir. Özellikle kişisel kayıt yapan kullanıcılar için faydalıdır.

10 Domain status​

Alan adının mevcut durumunu belirten kodlardır. Kilitli, transfere kapalı, süresi dolmuş ya da beklemede gibi farklı durumlar olabilir.

11 gTLD​

Generic Top Level Domain ifadesinin kısaltmasıdır. [.com], [.net], [.org] gibi genel kullanıma açık uzantılar bu gruba girer.

12 ccTLD​

Country Code Top Level Domain, yani ülke kodlu alan adı uzantısıdır. [.tr], [.de], [.uk] gibi uzantılar bu sınıftadır.

13 IDN​

Türkçe karakter gibi İngilizce dışı karakterleri destekleyen alan adları için kullanılır. Teknik tarafta bu alan adları farklı bir kodlamayla işlenir.

14 Domain appraisal​

Bir alan adının isim değeri açısından değerlendirilmesidir. Kısa olması, anlamlı olması, uzantısı ve ticari potansiyeli gibi ölçütler dikkate alınır.

15 Domain extension​

Alan adında noktadan sonra gelen uzantı bölümüdür. Örneğin [.com], [.net] veya [.com.tr] bu kısma girer.

16 Backorder​

Süresi dolup boşa düşmesi beklenen alan adları için ön sipariş verme sistemidir. Özellikle değerli domainlerde sık kullanılır.

17 Domain parking​

Aktif kullanılmayan bir alan adının reklam veya geçici sayfaya yönlendirilmesidir. Bazı kullanıcılar bu yöntemle alan adını boş bekletmek yerine değerlendirmeye çalışır.

18 Typo domain​

Popüler bir alan adının yazım hatası içeren varyasyonudur. Yanlış yazım trafiğini hedefleyebilir, ancak marka ve hukuki risk taşıyabilir.

19 ICANN​

Alan adı sisteminin küresel ölçekte koordinasyonunda rol oynayan kurumlardan biridir. Uzantılar ve alan adı politikaları tarafında önemli bir referans noktasıdır.

20 WIPO​

Alan adı uyuşmazlıklarında sıkça adı geçen uluslararası kurumlardan biridir. Özellikle marka ve domain ihtilaflarında gündeme gelir.

Kısa notlar​

• Yeni başlayanlar için en kritik kavramlar genelde registrar, WHOIS, transfer ve EPP code olur.
• Alan adı yatırımı düşünülüyorsa appraisal, backorder ve uzantı seçimi ayrıca önem kazanır.
• Eski kaynaklarda yalnız birkaç gTLD örneği geçebilir; günümüzde uzantı çeşitliliği çok daha geniştir.

Bu konu, domain terimlerine hızlıca bakmak isteyenler için temel bir başvuru niteliğinde tutulmuştur.