Greatking
Admin
Discord
greatking
- Katılım
- 12 Yıl 9 Ay 27 Gün
- Mesajlar
- 494
- Tepkime puanı
- 416
- Puanları
- 63
- Yaş
- 38
- Cinsiyetiniz
- Bay
- Şube
- Bursa
Bilmeceler; eşya, insan, hayvan, bitki, doğa ve inanışlarla ilgili nesne veya kavramların özelliklerinin üstü kapalı bir şekilde anlatılması ve dinleyiciden bunun ne olduğunun bulunmasını isteyen kalıplaşmış sözlü oyunlardır.
Anadolu'da bilmece kavramı için yörelere göre masal, mat, metal, tapmaca, bulmaca, fıcık veya gazelleme gibi birçok farklı isim kullanılmaktadır. Divanü Lügati't-Türk'te ise bilmeceyi ifade etmek için *tabuz, tabuzgu* gibi kelimelere rastlanmaktadır.
Bilmeceler anonim ve ferdi olmak üzere iki ana başlıkta incelenir:
Eski çağlardan beri süregelen bilmece sorma geleneği, geçmişte zeka savaşları, bilgi yarışmaları ve hatta mitolojik sınamalar olarak işlev görmüştür. Zamanla değişen toplum yapısıyla birlikte daha çok eğlence ve çocuk oyunu şeklini almıştır.
Günümüzde bilmeceler; çocukların düş ve düşünce gücünü geliştiren, anadilinin zenginliğini ve olaylar arasındaki anlamsal bağları kavramalarına yardımcı olan çok değerli edebi araçlardır.
Anadolu'da bilmece kavramı için yörelere göre masal, mat, metal, tapmaca, bulmaca, fıcık veya gazelleme gibi birçok farklı isim kullanılmaktadır. Divanü Lügati't-Türk'te ise bilmeceyi ifade etmek için *tabuz, tabuzgu* gibi kelimelere rastlanmaktadır.
Bilmecelerin Sınıflandırılması
Bilmeceler anonim ve ferdi olmak üzere iki ana başlıkta incelenir:
- Anonim Bilmeceler: Söyleyeni belli olmayan, halk edebiyatı ürünleridir. Biçim olarak nesir (düz yazı) ve nazım (şiirsel) olarak ikiye ayrılırlar. Sayıca az olan nesirli bilmeceler oldukça kısadır (Örn: "su kurusu" -> buz). Nazımlı bilmeceler ise genellikle uyaklı 2, 4 veya daha fazla dizeden oluşur.
- Ferdi Bilmeceler: Söyleyeni belli olan, yazar veya şairler tarafından edebi amaçla üretilmiş bilmecelerdir.
İçeriklerine Göre Bilmece Türleri
- Ses Taklidine Dayananlar: "Vın nnn vıt, bunu bilmeyen it" (sapan taşı).
- Harf ve Kelime Oyunları: "İstanbul'da bir tane, İzmir'de iki tane, Ankara'da hiç yok" (İ harfi).
- İnsan Vücudunu Tanımlayanlar: "Yedi delikli tokmak, bunu bilmeyen ahmak" (Baş - gözler, burun delikleri, kulaklar, ağız).
- Soyut Kavramlar: "Çarşıda olmaz, mendile konmaz, ondan tatlı bir şey olmaz" (Uyku).
Kültürümüzde Bilmecenin Yeri
Eski çağlardan beri süregelen bilmece sorma geleneği, geçmişte zeka savaşları, bilgi yarışmaları ve hatta mitolojik sınamalar olarak işlev görmüştür. Zamanla değişen toplum yapısıyla birlikte daha çok eğlence ve çocuk oyunu şeklini almıştır.
Günümüzde bilmeceler; çocukların düş ve düşünce gücünü geliştiren, anadilinin zenginliğini ve olaylar arasındaki anlamsal bağları kavramalarına yardımcı olan çok değerli edebi araçlardır.
Son düzenleme: