Darboğaz 🎮 Darboğaz (bottleneck)

En basit haliyle:

Sistemde en yavaş kalan parça, diğer parçanın gücünü kullanmasını engelliyorsa darboğaz oluşur.

Genişletmek için tıkla.

---

En çok CPU – GPU arasında görülür​

Örneğin:

Çok güçlü ekran kartı + zayıf işlemci

kullandığını düşünelim.

GPU: %60 kullanım
CPU: %100 kullanım

İşlemci ekran kartına yeterince veri yetiştiremediği için ekran kartı boşta kalır.

Sonuç:

CPU darboğazı

Genişletmek için tıkla.

---

GPU darboğazı da olabilir​

Aslında bu çoğu zaman normal ve istenen durumdur.

Örneğin:

Güçlü işlemci + güçlü ekran kartı + 4K oyun

GPU:

%99

CPU:

%40–60

çalışabilir.

Burada ekran kartı oyunun yükünü taşıyordur.

GPU'nun %95–100 kullanılması tek başına sorun değildir.

Genişletmek için tıkla.

Hatta oyunlarda genellikle istediğimiz şey budur.

---

CPU darboğazına örnek​

Diyelim ki:

RTX 5090

gibi çok güçlü bir GPU'n var ama yanında çok eski/zayıf bir işlemci kullanıyorsun.

Oyunda:

CPU → %100

GPU → %50–70

olabilir.

Ekran kartının tamamını kullanamıyorsun.

Özellikle:

• 1080p
• yüksek FPS
• rekabetçi oyunlar
• CPU ağırlıklı oyunlar

sırasında daha belirgin olabilir.

---

Çözünürlük darboğazı etkiler​

Bu çok önemli.

1080p​

GPU'nun yükü daha düşük olduğu için CPU daha önemli hale gelir.

1440p​

CPU-GPU dengesi daha iyi olabilir.

4K​

GPU'nun üzerindeki yük çok daha fazla olur.

Örneğin aynı sistemde:

1080p → CPU darboğazı

olabilirken,

4K → GPU darboğazı

haline gelebilir.

---

Basit bir örnek​

Diyelim sistemin:

Ryzen 5 5600 + RTX 5070

ve oyunda:

1080p​

CPU → %95

GPU → %70

CPU sınırına takılıyorsun.

1440p​

CPU → %80

GPU → %95

Daha dengeli.

4K​

CPU → %60

GPU → %99

GPU sınırındasın.

Bu yüzden:

“Bu işlemci bu ekran kartına darboğaz yapar mı?”

Genişletmek için tıkla.

sorusunun tek başına kesin cevabı yoktur.

Oyun + çözünürlük + FPS hedefi + grafik ayarları da önemlidir.

---

CPU %100 = kesin darboğaz mı?​

Hayır.

Örneğin 8 çekirdekli işlemcinin yalnızca birkaç çekirdeği oyunda çok yoğun çalışabilir.

Görev Yöneticisi'nde toplam kullanım:

%60

görünürken bazı çekirdekler tamamen dolu olabilir.

Bu yüzden sadece:

CPU yüzdesine

Genişletmek için tıkla.

bakmak yeterli değildir.

---

Darboğazı nasıl anlarsın?​

MSI Afterburner gibi araçlarla oyun sırasında:

• CPU kullanımı
• GPU kullanımı
• CPU sıcaklığı
• GPU sıcaklığı
• FPS
• 1% Low FPS
• CPU çekirdek kullanımı

takip edilebilir.

Tipik CPU darboğazı:​

GPU %60–80

ama CPU'nun bir veya birkaç çekirdeği sürekli tavanda.

FPS de beklenenden düşük.

Tipik GPU sınırı:​

GPU %95–100

CPU daha düşük kullanımda.

Bu durumda ekran kartı oyundaki ana sınırlayıcıdır.

---

Darboğaz her zaman kötü mü?​

Hayır.

Aslında her sistemde bir noktada bir darboğaz vardır.

Amaç:

Sistemin kullanım senaryosuna uygun dengeli olmasıdır.

Genişletmek için tıkla.

Örneğin oyun oynarken:

GPU %98

görüyorsan bu çoğu zaman problem değildir.

Ama:

GPU %50

çalışırken CPU'nun belirli çekirdekleri sürekli sınıra dayanıyorsa, ekran kartının gücünü kullanamıyor olabilirsin.

---

Darboğaz nasıl azaltılır?​

CPU darboğazı varsa:​

• Daha güçlü CPU
• Daha yüksek CPU performansı
• Grafik ayarlarını artırmak
• Çözünürlüğü yükseltmek
• FPS limitini uygun seviyeye çekmek

yardımcı olabilir.

GPU darboğazı varsa:​

• Daha güçlü GPU
• DLSS/FSR kullanmak
• Grafik ayarlarını düşürmek
• Çözünürlüğü azaltmak

FPS'i artırabilir.

---

Sadece CPU ve GPU'da olmaz​

Darboğaz:

SSD

→ yavaş yükleme / veri aktarımı

RAM

→ kapasite yetersizliği / bellek sınırı

PSU

→ yetersiz güç

Soğutma

→ sıcaklık nedeniyle throttling

İnternet

→ online oyunlarda bağlantı problemi

şeklinde de karşına çıkabilir.

---

En önemli kural​

“%10 darboğaz var, %20 darboğaz var” gibi internet üzerindeki hesaplara fazla güvenme.

Darboğaz sabit bir yüzde değildir.

Aynı:

CPU + GPU

kombinasyonu;

1080p 240 FPS

oyunda CPU sınırına takılabilirken,

4K 60 FPS

oyunda GPU sınırına takılabilir.

Kısaca:​

CPU sınırdaysa → CPU darboğazı
GPU sınırdaysa → GPU darboğazı
RAM/SSD/PSU/ısı sınırdaysa → sistemin başka bir noktasında darboğaz

Genişletmek için tıkla.

En iyi bilgisayar, parçaları en pahalı olan değil; birbirine dengeli seçilmiş olan bilgisayardır.